|
Status van dit stuk
De ANN-code is een document in ontwikkeling, discussie hierover en aanvullingen zijn welkom. Er is een speciale mailing list, abonneren kan via andernieuws.net. Het doel van dit document is te bereiken dat de ANN-correspondenten door zichzelf en door de buitenwereld serieus genomen worden als verantwoordelijke mediamakers, het gaat dus niet om 'regeltjes opleggen'. Natuurlijk geeft iedereen een eigen invulling aan mediamaken, maar in dit document leggen we samen vast wat onze overeenkomstige uitgangspunten en gedragscode zijn. Belangrijke, openstaande discussie is: "Hoe beslissen we samen over de toelating van nieuwe correspondenten in het netwerk?". Voor de hand ligt: "Samen de kwaliteit beoordelen van recent werk". Maar welke maatstaven leg je aan? Een strikt journalistieke beoordeling past niet zo: Scoren en primeurs jagen is hier meestal niet aan de orde en er is vaak sprake van een 'persoonlijke touch'. De discussie over de ANN-code vind plaats in vergaderingen en via de speciale mailing list. ANN-code deel 1: Specifieke ANN-zaken en -afspraken
De status van de ANN-correspondent Vele ANN-correspondenten zijn geen 'opgeleide journalisten'. Dat heeft voor- en nadelen. De ene keer word je minder serieus genomen, juist omdat je niet 'professioneel' bent. De andere keer ben je juist extra welkom, omdat je niet 'voor je werk' komt, maar uit persoonlijke interesse of als deskundige. Geef zonodig aan vanuit welke betrokkenheid, achtergrond of deskundigheid je werkt. Zorg dat hierover geen misverstanden ontstaan en je geen valse verwachtingen wekt, vooral als je een beroep doet op je ANN-perskaart. Jij doet zo goed mogelijk 'jouw ding', maar dat betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat anderen mogen verwachten dat jij zorgt dat er 'hot news' gemaakt wordt. Soms kan je jouw product niet eens kwijt aan een medium. Als ANN-correspondent ben je normaal gesproken geen actief participerende deelnemer aan acties en andere evenementen die je verslaat. En in bepaalde gevallen is dat ook wel zo verstandig: Het kan bijvoorbeeld erg onpraktisch zijn als je gearresteerd wordt. Wanneer je wel actief deelneemt, bijvoorbeeld ter verkrijging van een 'inside story', dien je het doel van je deelname vooraf mee te delen aan de mede-activisten. Maak zonodig goede afspraken, bijvoorbeeld over privacy-bescherming. Uit het journalistieke product moet duidelijk zijn dat je zelf actief deelnemer was. Als ANN-correspondent beslis je zelf hoe je je bekend maakt. Je kunt volledig 'open kaart spelen', en bijvoorbeeld je naam, adres, staat van dienst, enz. publiceren op een webpagina. Of juist zo 'anoniem mogelijk' blijven en een alias gebruiken. En allerlei gradaties tussen deze uitersten. Voorwaarde, ook als je annoniem wilt blijven, is wel dat je als persoon altijd herkenbaar, bereikbaar en aanspreekbaar bent. Bijvoorbeeld door altijd dezelfde alias te gebruiken en minimaal een betrouwbaar E-mail adres of 06-nummer te vermelden. Uiteraard dien je zelf te waken tegen misbruik van jouw aliassen. En voor eventuele consequenties van het gebruik van aliassen is ANN op geen enkele wijze verantwoordelijk of aansprakelijk. De ANN-perskaart Naast het aantonen van bepaalde (journalistieke) vaardigheden is de belangijkste voorwaarde om een ANN-perskaart te krijgen dat je dit document (de 'ANN-code') onderschrijft en verklaart je hieraan te houden. Naarmate de bekendheid en 'reputatie' van ANN toeneemt, zal de ANN-perskaart steeds vaker toegang bieden bij allerlei evenementen en gerespecteerd worden door bijvoorbeeld actievoerders. Zorg dat je wat ANN-flyers of een kaartje op zak hebt en verwijs zonodig altijd naar de informatie over het correspondenten-netwerk en de ANN-code op de website (andernieuws.net). Dat scheelt een boel uitleggen. Maar voor de autoriteiten (politie) is het (nog) geen erkende perskaart en je kunt er dus geen rechten als 'journalist' aan ontlenen. Daarvoor is nog steeds een officiële perskaart nodig, zoals de NVJ perskaart of de politie-perskaart. Zodra je de ANN-perskaart gebruikt, ben je ook een 'visitekaartje' voor ANN. Daarvoor zijn moelijk gedetailleerde regels te geven, maar duidelijk is dat je geen misbruik van de kaart mag maken (bijvoorbeeld intimidatie van mensen) en geen dingen moet doen die het ANN correspondenten-netwerk schade doen of in een kwaad daglicht stellen. ANN kan niet aansprakelijk gesteld worden voor het doen en laten van ANN-correspondenten, maar kan wel een ANN-perskaart intrekken, iemand het recht ontnemen zich ANN-correspondent te noemen en verwijderen uit de correspondenten-database. ANN is geen werkgever of opdrachtgever ANN is een netwerk van en platform voor mediamakers en verschaft faciliteiten. ANN kan in bepaalde gevallen een coordinerende taak op zich nemen en/of projecten initiëren, maar treedt als regel niet op als formele opdrachtgever of werkgever. ANN is niet verantwoordelijk voor het doen en laten van individuele leden van het ANN-netwerk. Het is juist zo dat ieder lid medeverantwoordelijk is voor de goede naam van ANN. Als ANN-correspondent werk je nog steeds 'voor jezelf' en kiest zelf je onderwerpen en samenwerkingsverbanden. Je kiest ook zelf wie jouw materiaal mag gebruiken. Dat kan het ANN-netwerk als geheel zijn, maar ook specifieke media. Mocht je via of dankzij ANN betaalde opdrachten krijgen of materiaal verkopen, dan is het redelijk om daarvan een aandeeltje in te brengen in de ANN-pot of een onbetaalde collega te helpen. ANN-faciliteiten Als ANN-correspondent kun je beschikken over faciliteiten als mailing lists, de lijst van mediawerkplekken, de mediapool (mediapool.nl) e.d. Voor bepaalde faciliteiten krijgt je paswoorden die alleen voor persoonlijk gebruik zijn. Het is ten strengste verboden ANN-paswoorden en/of -faciliteiten beschikbaar te stellen aan derden die de ANN-code niet onderschreven hebben en dus niet vermeld zijn in de ANN correspondenten-database. Faciliteiten van derden gebruiken Breng nooit je gastheer of gastvrouw in verlegenheid of in gevaar. Als je bijvoorbeeld gebruik maakt van een mediawerkplek in het land, pas dan op dat het adres en die persoon of organisatie waar je werkt niet ongewild gekoppeld kunnen worden aan jouw werk. Ook hier geldt dat ANN niet verantwoordelijk is voor jouw doen en laten. Let dus zelf goed op onderstaande punten:
Wanneer je als ANN-correspondent samenwerkt aan een bepaald onderwerp of deel uitmaakt van een team, hou je geen 'primeurs' voor jezelf, enkel en alleen vanuit concurrentie-overwegingen. Overleg zomogelijk met je collega's over 'het beste moment' voor publicatie. Wanneer je dat wenst, behoud je wel het recht op de credits en eventuele inkomsten van je werk. ANN-code deel 2: Journalistieke richtlijnen en ethiek
Een ANN-correspondent moet in zijn/haar journalistieke product goed duidelijk maken wat feiten zijn en wat (persoonlijke) opinie is. Feiten moeten kloppen, dus gechecked worden. Wanneer dit onmogelijk is, moet er sprake zijn van voorbehoud. Leg bijvoorbeeld de verantwoordelijkheid voor de juistheid bij de bron: "volgens xxx is ...". Iedere ANN-correspondent moet embargo's op materiaal respecteren, zowel van mede ANN-correspondenten als van andere journalisten, media of organisaties. 'Objectief verslaggeven' is een nobele gedachte, maar is feitelijk onmogelijk. Iedereen heeft z'n eigen achtergrond, kijkt op z'n eigen manier tegen feiten aan, maak eigen keuzes, ziet andere details en hoort andere dingen. Als je zelf je onderwerpen kiest en niet in opdracht ergens heen gestuurd wordt, dan is het erg belangrijk te beseffen dat jouw keuze voor een onderwerp feitelijk al een subjectieve keuze is. Je gaat bijvoorbeeld wel naar een manifestatie over mensenrechten en niet naar een huishoudbeurs. Zo'n keuze zegt eigenlijk al genoeg en het directe gevolg is dat de ene kwestie wel en de andere kwestie niet via jou 'in het nieuws komt'. Engagement en subjectiviteit is dus een gegeven en het is belangrijk om dat te beseffen. Trap niet in de val door ook nog een zeer subjectieve (en daardoor onvolledige) weergave van het gebeuren te geven. Dat is meestal niet effectief en kan averechts werken. Mensen de feiten presenteren en zelf conclusies laten trekken blijft een nobel streven. |